Í nýju ársuppgjöri Icelandair sem birt var fyrir síðustu helgi kemur fram að umhverfiskostnaður fyrirtækisins nam ríflega 5 milljörðum króna á síðasta ári. Þessi kostnaður mun að óbreyttu hækka umtalsvert á næstu árum vegna aukinna krafna um notkun á sjálfbæru flugvélaeldsneyti. Kostnaðurinn gæti hæglega tvöfaldast innan fárra ára og jafnvel þrefaldast til lengri tíma.

Ísland er innan losunarkerfis Evrópusambandsins, ETS, sem sett var á með það að markmiði að hvetja fyrirtæki og einstaklinga til að nota frekar lestir innan og á milli Evrópulanda. Þar sem slíkur samgöngumáti býðst okkur ekki var Íslandi á sínum tíma veitt tímabundin undanþága frá ýtrustu kröfum. Sú undanþága rennur út í lok þessa árs án þess að nokkur fyrirsjáanleiki sé til staðar varðandi framhaldið. Þessi óvissa er slæm því að nú eru flugferðir á árinu 2027 þegar farnar í sölu. Samkvæmt samkomulagi sem gert var við ESB á að vera búið að meta áhrifin af losunarkerfinu á Ísland fyrir árslok 2026 – sem er eftir nokkra mánuði. Þessi tímasetning hefur svo sannarlega legið fyrir og öllum verið ljós.

Getur skaðað samkeppnisstöðu Íslands

Ég tók málið því upp á Alþingi sl. þriðjudag og óskaði eftir því að ráðherrar ríkisstjórnarinnar svöruðu því fyrr en síðar hvernig þeirri hagsmunagæslu vindur fram. Hvers mega íslensk fyrirtæki sem falla undir hina ofurháu losunarskatta vænta? Hér er um afar mikla hagsmuni að ræða fyrir þau fyrirtæki sem flytja vörur og fólk til og frá landinu, auk álveranna.

Vart þarf að ræða áhrif þessarar skattbyrði á fyrirtæki, eins og Icelandair, þar sem um þrjú þúsund og fimm hundruð manns starfa. Félagið er að stórum hluta í eigu lífeyrissjóða, og því á endanum í eigu fjölmargra Íslendinga. Náist ekki að semja um sérlausn, eða afnám þessara skatta, getur það skaðað verulega samkeppnishæfni flugreksturs á Íslandi. Það segir sig sjálft hvaða áhrif það gæti haft á samkeppnisstöðu Íslands og ferðaþjónustuna í heild sinni.

Skattarnir munu þrengja enn að í efnahagslífinu

Losunarskattarnir hafa hækkað og munu hækka flugfargjöld verulega og verðlag vöru sem flutt er inn til landsins. Þeir munu jafnframt draga úr tengingum okkar við umheiminn vegna veikari samkeppnisstöðu íslenskra flugfélaga og annarra fyrirtækja sem falla undir þessa skattheimtu. Slíkt hefur alvarleg áhrif á verðmætasköpun og mun þrengja enn að í íslensku efnahagslífi. Það er því afar brýnt að hagsmunum Íslands sé sinnt af krafti og tryggt verði að sérlausn náist sem fyrst. Fyrirsjáanleiki er fyrirtækjunum mjög mikilvægur – það þarf að svara því strax: Hvernig gengur samtalið við Brussel um losunarskattana?

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu.

Rósa Guðbjartsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.