11. janúar 2021

Ný skýrsla um utanríkisviðskipti Íslands

„Hingað til höfum við talið það sjálfsagt að geta flogið til hvaða lands sem er og þeir sem sækja vinnu erlendis telja fráleitt að greiða skatt í tveimur ríkjum. Lífskjör Íslendinga byggjast á frjálsum vöru- og þjónustuviðskiptum og fjölmörg störf í landinu eru tengd utanríkisviðskiptum með einum eða öðrum hætti," segir Guðlaugur Þór í inngangsorðum sínum í nýrri skýrslu utanríkisráðuneytisins um utanríkisviðskipti Íslands.

Skýrslan ber heitið Áfram gakk! Utanríkisviðskiptastefna Íslands og er afar yfirgripsmikil. Hún tekur til allra hliða utanríkisviðskipta. Fjallað er um áhrif heimsfaraldursins á íslenskan útflutning, stöðu utanríkisviðskipta, gang mála innan Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar, fríverslunarsamskipti Íslands við EFTA-ríkin og ESB, fríverslunarsamninga EFTA og Íslands sem tryggja íslenskum útflytjendum betri aðgang að fjölda markaða um allan heim, auk þess sem finna má í skýrslunni ítarlegt yfirlit yfir alla helstu viðskiptasamninga Íslands.

Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra segir Íslendinga njóta góðs af því viðskiptafrelsi sem ríkir á Íslandi, hvort sem um ræðir aukið vöruval og lækkað verð til neytenda eða auknar skatttekjur ríkisins frá fyrirtækjum sem selja vörur og þjónustu á erlenda markaði.

Í skýrslunni er viðskiptastefna Íslands og annarra EFTA-ríkja borin saman við viðskiptastefnu Evrópusambandsins. Í þeim samanburði sést meðal annars að hlutfallslega eru hér á landi mun fleiri tollskrárnúmer sem bera engan almennan toll og að meðaltollur er töluvert lægri í samanburði við ESB.

Jafnframt eru í skýrslunni birtar niðurstöður greiningar á áhrifum hugsanlegrar þátttöku í tollabandalagi ESB. Í greinargerð sem unnin var af íslenskum stjórnvöldum kemur fram að áhrif af að aðild íslands að tollabandalaginu hefði í för með sér umtalsverðar breytingar á tollframkvæmd. Meðal annars leiddi frumáætlun tollyfirvalda í ljós að auk hækkunar meðaltolls, sbr. töfluna að neðan, myndi kostnaður við upptöku nýrra tollkerfa nema allt að 30 milljónum evra.