2. febrúar 2026

Hverjir þiggja bætur á Íslandi?

Á meðan nágrannaþjóðir okkar hafa lagt ríka áherslu á upplýsingaöflun og -miðlun um málefni innflytjenda höfum við stungið höfðinu í sandinn. Og það þrátt fyrir að fjöldi erlendra ríkisborgara á Íslandi hafi margfaldast undanfarinn áratug. Fjölgun þeirra undanfarin ár er hlutfallslega mest á Íslandi af öllum OECD-ríkjunum. Ég hef því lagt ítrekað fram tillögu á Alþingi um svokallað mælaborð til að fylgjast með og meta árangur af aðlögun innflytjenda að íslensku samfélagi.

Framlag innflytjenda mælt eftir uppruna

Dönsk stjórnvöld hafa t.a.m. komið upp opinberu mælaborði sem mælir m.a. opinbera framfærslu innflytjenda og gefa út greiningarskýrslu á hreinu framlagi innflytjenda og afkomenda þeirra til hins opinbera. Viðskiptablaðið fjallaði eftirminnilega um þetta á sínum tíma. Af upplýsingunum má ráða að mikill munur sé á framlagi innflytjenda eftir uppruna.

Hingað til hafa íslensk stjórnvöld, þótt ótrúlegt sé, ekki tekið vel í þessa hugmynd mína, en ég gefst ekki upp og bíð m.a. eftir svari varðandi afstöðu forsætisráðherra, Kristrúnar Frostadóttur, til þessa. Ástæðu þess að margir vinstrimenn vilja ekki fá sumar staðreyndir upp á yfirborðið er erfitt að skilja. Þeir hafa jafnvel haldið því fram að ekki megi ræða sérstök vandamál sem tengjast innflytjendum, einkum hælisleitendum. Meðan ég bíð legg ég mitt af mörkum til umræðunnar með því að reyna að kalla fram upplýsingar sem mælaborð af þessu tagi gæti sýnt fram á.

Áhyggjur af hlutfalli atvinnulausra útlendinga

Opinberar skýrslur sýna okkur m.a. að meirihluti atvinnulausra á Íslandi undanfarin ár sé erlendir ríkisborgarar – langt umfram hlutdeild þeirra í heildarfjölda vinnuafls í landinu. Hlutfall útlendinga á atvinnuleysisskrá hefur aukist jafnt og þétt á undanförnum árum og OECD hefur m.a. vakið athygli á þessari þróun.1]

Með vísan til framkvæmdar á Norðurlöndum og vegna áhyggna af stöðu íslenska velferðarkerfisins hef ég lagt fram fyrirspurn um skiptingu bótagreiðslna og fjárhagsaðstoðar hér á landi, m.a. eftir ríkisfangi.

Það er ekki sjálfgefið að allir sem hér búa vinni að sama markmiði og það er grundvallarforsenda fyrir ákvarðanatöku um málefni innflytjenda að fyrir liggi greinargóðar upplýsingar. Ég mun því halda áfram og gera mitt besta til að reyna að koma til leiðar að þær komi í dagsljósið.

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu.

Diljá Mist Einarsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.