Það er alls ekki augljóst við fyrstu sýn, en blasir við þegar að er gáð, að jólin eru tær og falleg birtingarmynd umburðarlyndis og frelsis.

Þegar rýnt er í umferðarösina og hlaupin milli búða koma í ljós alls kyns sögur, hefðir og uppákomur. Þær ýmist setja allt á hvolf eða staðfesta hefðir sem hafa brúað margar kynslóðir, engar þeirra eru eins, en þær eiga það sameiginlegt að sýna hvað jólin eiga það til að draga fram það besta í mannkindinni.

Hikandi samtöl á ryðgaðri ensku við ný tengdabörn sem óvænt fylgdu með heim í jólafríið með Icelandair-vélinni. Þögul þolinmæðin gagnvart skötulyktinni af frændfólki þegar það lítur inn á Þorláksmessukvöld. Leit að vegan-sveppasósuuppskriftum fyrir fjölskyldumeðlimi sem hafa tekið upp nýjar lífsskoðanir. Óbærileg þjáningin að hlusta á þögnina, kirkjuklukkurnar og alla messuna áður en pakkaflóðið hefst, sem verður með tímanum ómissandi þáttur í jólahaldinu og svo kvöl nýrrar kynslóðar.

Fyrir sumum eru jólin heilög stund, fyrir öðrum tími til að njóta, veita vel og gleðjast, jólin geta verið tími samveru, en líka einveru, sorgar og kyrrlátrar íhugunar. Það eru þannig séð engin jól alveg eins. Merking jólanna og hefðirnar eru ólíkar milli fjölskyldna og einstaklinga. Þar liggur samt einmitt mesta fegurðin. Jólin eru í senn jólaguðspjallið og stórsýning í Hörpu, einvera í skála á hálendinu, rjúpur og Wellington, látlaus hvít jólaljós og blikkandi seríur í öllum regnbogans litum.

Það má líta á þetta eitt og sér í sjálfu sér sem einhvers konar jólakraftaverk. Það er fátt sem við höfum jafn sterkar skoðanir á og jólin, en það er alveg persónubundið hvaða ómissandi þættir verða að vera til staðar svo hægt sé að halda þau. Það er óskrifað samkomulag meðal allrar þjóðarinnar, eða svo gott sem, að jólin geta verið alls konar og það er ekkert eitt rétt í þeim efnum. Við skiptum okkur ekki af því hvernig annað fólk heldur sína hátíð og þegar kemur að því að gera málamiðlanir til að koma til móts við ólíkar væntingar þá finnum við langoftast eitthvað út úr því. Það er eitthvað ósagt í allri þessari hegðan sem við ættum að passa vel upp á. Líklega erum við ekki jafn meinvill og ætla mætti stundum.

Það væri vissulega freistandi að óska þess að við bærum gæfu til að sýna þennan dýrmæta hug allan ársins hring, en líklega til of mikils mælst. Það má vera að galdurinn sé einmitt sá að við ofhugsum ekki eða skilgreinum í þaula hvað þetta þýðir allt saman. Jólin eru bara það sem þau eru og fá að koma og fara. Kannski er nóg að fagna því að við skulum eiga þennan tíma á hverju ári sem við fáum að upplifa hvert á sinn hátt, á ótal ólíka vegu en engu að síður sameiginlega.

Ég óska landsmönnum sinna gleðilegu jóla og farsældar á komandi ári.

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu.

Hildur Sverrisdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.